Plug-and-play-zonne-energie in Duitsland

Ja, je kunt in Duitsland een plug-in-zonneset gebruiken. Het is zelfs een van de eenvoudigste landen in Europa om dat te doen. Sinds de wet Solarpaket I van mei 2024 mag een plug-in-zonnepaneel (Steckersolargerät of „Balkonkraftwerk”) een omvormervermogen hebben van maximaal 800 W en zonnepanelen met een vermogen van maximaal 2.000 Wp. Je installeert de set zelf: geen elektricien, geen bouwvergunning en geen formulier voor je netbeheerder. Het enige papierwerk is een gratis online registratie in het Marktstammdatenregister (MaStR) van de Bundesnetzagentur, binnen één maand na het inschakelen. Stroomoverschot wordt zonder vergoeding aan het elektriciteitsnet geleverd. Huurders en appartementseigenaren hebben wettelijk het recht om zo’n set te installeren. Dat mag alleen worden geweigerd als het onredelijk is.

De belangrijkste wet is de Wet hernieuwbare energiebronnen (EEG 2023), zoals gewijzigd door Solarpaket I (Bundesgesetzblatt 2024 I nr. 151, van kracht sinds 16 mei 2024). Hierin wordt een plug-in zonne-energiesysteem omschreven als een systeem met maximaal 2 kW aan zonnepanelen en een omvormervermogen van 800 VA, aangesloten achter de eigen meter van een huishouden. § 8(5a) EEG bepaalt dat deze systemen op een vereenvoudigde manier kunnen worden aangesloten als je geen vergoeding claimt: netbeheerders mogen je niet om een melding vragen.

De technische voorschriften zijn VDE-AR-N 4105:2026-03 (aansluiting op het laagspanningsnet) en DIN VDE V 0126-95 (december 2025), de eerste productnorm ter wereld voor plug-in zonne-energie. Dit is een voornorm en geldt alleen voor sets zonder batterijen.

Sinds oktober 2024 staan § 554 van het Burgerlijk Wetboek (BGB) en § 20 van de Wet op het eigendom van appartementen (WEG) plug-in zonne-energie aangemerkt als een bevoorrechte maatregel: verhuurders en verenigingen van eigenaars mogen alleen weigeren als dit onredelijk zou zijn.

Een hervorming, de EEG 2027 (Bundestag-document 21/7867), wordt nog door het parlement behandeld. Volgens het wetsvoorstel zijn plug-in systemen vrijgesteld van de nieuwe limiet van 50% voor teruglevering en krijgen ze geen vergoeding. Deze pagina is bedoeld als leidraad en is geen juridisch advies.

Producten: de omvormer heeft een eenheidscertificaat (Einheitenzertifikat) nodig volgens VDE-AR-N 4105. Als je de stekker in een normaal Schuko-stopcontact steekt, moet de hele set voldoen aan DIN VDE V 0126-95. Vraag je verkoper om beide documenten.

Registratie: registreer het apparaat binnen een maand nadat je het hebt ingeschakeld in het Marktstammdatenregister (MaStR) van de Bundesnetzagentur. Registreren is gratis en kan alleen online. Het registratieformulier voor plug-inapparaten vraagt maar een paar gegevens. Het belangrijkste cijfer is het uitgangsvermogen van de omvormer in VA, niet het vermogen van de panelen in Wp. De Bundesnetzagentur geeft je gegevens door aan je netbeheerder, dus je hoeft zelf geen contact met hen op te nemen. Niet registreren is een administratieve overtreding. Een batterij moet ook in het MaStR worden geregistreerd en je moet de netbeheerder hiervan op de hoogte stellen.

De MaStR-helpdesk is bereikbaar op 0228 14-3333. Registreer je via marktstammdatenregister.de.

Bij de vereenvoudigde procedure hoef je geen contact op te nemen met je netbeheerder of energieleverancier.

1. Controleer je stroomcircuit. Laat vóór je de stekker in het stopcontact steekt eventueel door een elektricien controleren of het circuit hiervoor geschikt en beveiligd is. De VDE raadt dit aan, maar de wet verplicht het niet.
2. Stekker in en registreer. Sluit de kit aan op een geschikt stopcontact en registreer deze binnen een maand in het MaStR.
3. Laat de meter vervangen als dat nodig is. Heb je een oude meter, dan neemt de meetverantwoordelijke contact met je op om deze te vervangen door een moderne tweerichtingsmeter. Geef toegang als daarom wordt gevraagd.
4. Zoek je netbeheerder op als dat nodig is. Wil je betaald terugleveren of voeg je een accu toe, zoek dan je netbeheerder op via vnbdigital.de en vraag naar het formulier.

Huur je, vraag dan eerst toestemming aan je verhuurder. Woon je in een appartement met een vereniging van eigenaars, vraag het dan aan de vereniging. Je kunt het ook aan je woonhuisverzekeraar laten weten.

Sinds 1 januari 2023 geldt een btw-tarief van 0% voor zonnepanelen, omvormers, batterijen en installatie voor woningen (§ 12(3) UStG). De verkoper past dit direct toe op de factuur, dus je hoeft niets terug te vragen. Er is geen landelijke aanschafsubsidie en geen terugleververgoeding via de vereenvoudigde regeling. Informeer bij je gemeente of lokale Verbraucherzentrale naar lokale regelingen, en raadpleeg een belastingadviseur voor persoonlijke belastingvragen.