Overschot en geen teruglevering voor plug-in-zonnesets

Klanten vragen ons af en toe hoeveel overtollige energie hun sets opwekken en of ze een apparaat voor nul teruglevering moeten installeren. Daarom willen we hier meer duidelijkheid over geven en de cijfers voor je op een rij zetten, zodat je beter begrijpt hoe belangrijk deze onderwerpen werkelijk zijn.

Waarvoor dienen elektrische voorschriften?

Een plug-and-play-zonneset is een stroomopwekkingsinstallatie die doorgaans onder de voorschriften van de elektrische regelgeving van een land valt. Deze voorschriften zijn meestal bedoeld om elektrische installaties te reguleren en normen vast te leggen die de veiligheid van mensen en eigendommen en de stabiliteit van het elektriciteitsnet waarborgen. Voor zonne-energie zijn deze voorschriften oorspronkelijk geschreven voor het beoogde gebruik van deze technologie: grote zonneparken op utiliteitsschaal. Na verloop van tijd zijn de voorschriften aangepast aan een diverser gebruik van de technologie, zoals industriële of commerciële installaties van verschillende omvang en met uiteenlopende doeleinden. Installaties op daken van woningen voor eigen verbruik waren een volgende stap in de ontwikkeling van de voorschriften: ze zijn relatief klein, aanzienlijk minder complex en het merendeel van de opgewekte stroom wordt ter plekke gebruikt, in plaats van aan het elektriciteitsnet te worden geleverd. Toch kan overtollige stroom van een installatie van 5 kWh of 10 kWh op een dak tijdens piekproductie de infrastructuur van het lokale elektriciteitsnet belasten. Zoals zo vaak volgt regelgeving de markt. Wanneer er innovaties verschijnen, hebben de voorschriften soms tijd nodig om hun reikwijdte goed te bevatten.

Hoeveel overtollige stroom kun je verwachten van een plug-and-play-zonneset?

Een plug-and-play-zonnekit is, in de context van alle zonne-installaties, een microgenerator. Met een maximaal vermogen van 800 W, zoals onze Robinsun Performance 800 (minder dan het verbruik van een magnetron of airco), is de impact ervan op het elektriciteitsnet verwaarloosbaar. In Duitsland wordt de limiet van 800 W de ‘Bagatell-Grenze’ genoemd: een limiet waaronder elk vermogen irrelevant is voor de veiligheid van het elektriciteitsnet. Dit betekent dat zelfs in het theoretische extreme geval waarin een zonnekit het maximale theoretische vermogen van 800 W bereikt en 100% daarvan aan het elektriciteitsnet zou terugleveren, dit geen schade zou veroorzaken.

De opgegeven opbrengst van 800 W is een theoretische waarde die een kit vrijwel nooit haalt, net zoals een auto nooit het opgegeven brandstofverbruik of aantal kilometers haalt. En elk huishouden verbruikt altijd wel iets, bijvoorbeeld door apparaten als een koelkast (200-500 W), een tv (100-200W), een draadloze speaker (50 W), een wifi-router (10 W) of een ledlamp met een gemiddelde tot lage efficiëntie (10-15W). Overdag neemt de opbrengst van je kit op het zuiden in de ochtend toe, bereikt die rond lunchtijd een piek en neemt die 's avonds weer af. In de praktijk betekent dit dat je waarschijnlijk de volledige opbrengst van je plug-and-play-zonnekit verbruikt, of in elk geval het overgrote deel, waardoor er geen overschot ontstaat, of maar heel, heel weinig. En dit alles vormt in geen geval een veiligheidsrisico voor mensen of eigendommen.

Wat is een terugleverbegrenzer?

Een apparaat voor Geen teruglevering controleert de elektriciteit die via de hoofdleiding van het net naar de woning stroomt. Als er elektriciteit in de tegenovergestelde richting wordt teruggeleverd, van de woning naar het net, geeft het een ander apparaat de opdracht daarmee te stoppen. Dat andere apparaat kan een micro-omvormer of slimme stekker zijn. Zo zorgt het ervoor dat er geen energie aan het net wordt teruggeleverd. Apparaten voor Geen teruglevering zijn verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen en kosten doorgaans €80-150.

Laten we even rekenen

Om je overschot in economische termen te plaatsen: een plug-and-play-zonnepaneelset produceert 1.500 kWh/jaar, waarvan bijvoorbeeld 10% overschot is, oftewel slechts 150 kWh/jaar. Een energieleverancier die je vergoedt voor je overschot, betaalt er veel minder voor (bijvoorbeeld €0,10/kWh) dan wat je betaalt voor elektriciteit die je van het net afneemt (bijvoorbeeld €0,30/kWh). De totale vergoeding bedraagt in dit voorbeeld €15/jaar. De 150 kWh die je teruglevert, komt neer op 0,4 kWh/dag, of gemiddeld 50 W/h (het vermogen van een wifi-luidspreker) tijdens 8 uur zonneschijn per dag. Dat is zo weinig dat het zeer onwaarschijnlijk is dat een energieleverancier het überhaupt opmerkt, omdat het elektriciteitsnet er absoluut geen hinder van ondervindt.

Deze teruglevering varieert natuurlijk per maand en per uur van de dag, maar is hoe dan ook verwaarloosbaar en vormt geen gevaar voor mensen of eigendommen. Om deze minimale teruglevering te voorkomen, moet je €80-150 uitgeven aan het apparaat voor Geen teruglevering en het installeren door aan je groepenkast te werken.

In sommige landen kun je voorkomen dat je een apparaat voor Geen teruglevering moet installeren door de installatie van je plug-and-play-zonnepaneelset te laten certificeren. Naast de besparing op de kosten van het apparaat en het gedoe van de installatie, is een ander voordeel dat je een vergoeding kunt krijgen voor de overtollige elektriciteit die je teruglevert aan het net. In het bovenstaande voorbeeld zou dat €15/jaar of €1,25/maand betekenen. Certificering kost echter geld, zowel voor het certificeringsbedrijf als, op sommige plaatsen, voor overheidsbelastingen of -heffingen. De totale kosten kunnen oplopen van €150 tot €300. Dat betekent dat het 10 tot 20 jaar duurt voordat je de certificeringskosten hebt terugverdiend met de vergoedingen van je energieleverancier voor je overtollige energie.

Conclusies

Elke elektrotechnische norm die certificering of de installatie van een terugleverbeveiliging voor een plug-and-play-zonnepaneelset vereist, is een duidelijk geval van regelgeving die achterloopt op de marktontwikkeling. Honderden euro's uitgeven aan de certificering van een grote installatie voor woningen, die duizenden of zelfs tienduizenden euro's kost, is volkomen logisch. Maar voor een plug-and-play-zonnepaneelset, die maar €449 kan kosten, zijn de certificeringskosten volstrekt buiten verhouding. Ook de eis om geld uit te geven aan een terugleverbeveiliging is buiten verhouding, gezien de extreem geringe hoeveelheid teruggeleverde stroom en het totale gebrek aan risico voor mensen en eigendommen, of enige impact op het elektriciteitsnet.