Plug-and-play-zonne-energie in Zwitserland

Ja. Zwitserland staat plug-in-zonnepanelensets sinds 2014 toe op basis van een kennisgeving van de Federale Inspectie voor Sterkstroominstallaties (ESTI). Je kunt een complete set met maximaal 600 W omvormervermogen zonder elektricien op een gewoon buitenstopcontact aansluiten. De set moet een Zwitserse stekker, een aardlekschakelaar en een conformiteitsverklaring voor de hele set hebben. De limiet van 600 W geldt per elektriciteitsmeter, niet per stopcontact. Breng je lokale netbeheerder schriftelijk op de hoogte voordat je de set inschakelt. Huurders hebben toestemming van hun verhuurder nodig. Voor aan het net geleverde Stroomoverschot wordt betaald. Een verhoging naar 800 W wordt onderzocht, maar er is nog geen besluit genomen.

De regel is de ESTI-mededeling “Stekker-&-Play-fotovoltaïsche installaties” (Bulletin 7/2014). Daarin wordt een plug-inset beschouwd als een laagspanningsproduct onder de Verordening betreffende laagspanningsproducten (NEV, SR 734.26), niet als een elektrische installatie. De mededeling bepaalt het volgende:

• Per voedingsleiding (in de praktijk per meter) mogen plug-insets samen maximaal 600 W nominaal AC-vermogen hebben en worden aangesloten op 230V-buitenstopcontacten, bijvoorbeeld op een balkon of dakterras. Het vermogen mag nooit hoger zijn dan 600 W.
• Paneel, omvormer, eventuele accu en netaansluiting moeten één geheel vormen, met een Zwitserse stekker en een aardlekschakelaar.
• In de instructies moet staan dat de gebruiker de netbeheerder vóór het eerste gebruik schriftelijk moet informeren.
• Systemen van meer dan 600 W mogen niet op eindgroepen worden aangesloten. Ze moeten vast worden aangesloten door een erkend installateur volgens de NIV.

De installatienorm NIN 2025 (van kracht sinds 1 januari 2025) bevestigt dat plug-in-pv-systemen buiten het toepassingsgebied vallen en dat er een Zwitserse richtlijn volgt. Een door de federale overheid gefinancierd onderzoek (BFH, eindrapport van 28 februari 2026) adviseert limieten van 800 W voor eenfasig en 2.400 W voor driefasig, plus regels voor accu's. Een werkgroep van de technische commissie TK 82 werkt sinds het voorjaar van 2026 aan de richtlijn. Tot die is gepubliceerd, blijven de regels uit 2014 ongewijzigd van kracht. Zwitserse retailers en netbeheerders interpreteren ‘nominaal vermogen’ als het typeplaatje van de omvormer. Een omvormer van 800 W die via een app wordt begrensd, wordt daarom meestal niet geaccepteerd. Deze pagina is bedoeld als leidraad, niet als juridisch advies.

De volledige kit moet vergezeld zijn van een conformiteitsverklaring met alle relevante normen volgens de NEV. Je stuurt die samen met je melding naar je netbeheerder en moet de verklaring bij een inspectie kunnen tonen. De kit moet ook een type B-aardlekschakelaar van 30 mA in de kabel of stekker hebben, of een aardlekbewaking (RCMU) die in de omvormer is ingebouwd. Je moet hiervan bewijs kunnen leveren. De Zwitserse stekker moet deel uitmaken van de kit: een kit met een buitenlandse stekker en een adapter voldoet niet aan de regel. Verlengkabels voor buiten moeten IP55-connectoren hebben.

Er is geen nationaal register. Je hoeft alleen je netbeheerder op de hoogte te brengen (zie het volgende gedeelte).

Andere toestemmingen:

• Huurders hebben toestemming van de verhuurder nodig voordat ze de installatie plaatsen. Leg die schriftelijk vast; schriftelijke toestemming is verplicht als de kit bouwkundige aanpassingen vereist (art. 260a van het Wetboek van Verbintenissen).
• Eigenaarsverenigingen: voor panelen aan de buitenkant van balkons of aan gevels is goedkeuring van de vergadering van eigenaars met een gekwalificeerde meerderheid nodig.
• Bouwvergunning: binnen bebouwde zones is die zelden nodig, maar voor beschermde gebouwen of gebieden kan dat wel het geval zijn. Vraag het na bij je gemeente of kanton.

Batterijen vallen alleen onder de melding uit 2014 als ze deel uitmaken van de kit zelf. Voor afzonderlijk aangesloten batterijen gelden voorlopig geen specifieke voorschriften. Meer informatie vind je in de EnergieSchweiz Veelgestelde vragen.

Zwitserland heeft enkele honderden lokale netbeheerders (bijvoorbeeld EKZ, ewz, BKW, CKW, Groupe E, Romande Energie en IWB). Je netbeheerder is het bedrijf dat op je elektriciteitsrekening staat.

1. Breng de netbeheerder vóór het inschakelen schriftelijk op de hoogte. De meeste accepteren een e-mail; grotere netbeheerders hebben een onlineformulier. Vermeld de fabrikant, het model en het vermogen van de set en voeg de conformiteitsverklaring en de gegevensbladen toe.
2. Controleer je meter. De netbeheerder kan een slimme meter met twee richtingen installeren om te meten hoeveel stroom je teruglevert. Doet die dat niet, dan kan hij je een vast jaarbedrag betalen voor je overschot. Vraag of het vervangen van de meter iets kost.
3. Controleer de vergoeding. Die is gebaseerd op het gepubliceerde teruglevertarief van de netbeheerder, dat moet voldoen aan het federale minimum (6 Rp./kWh in 2026 voor systemen onder 30 kW).
4. Als je de set verwijdert of verplaatst, laat het de netbeheerder weten, zodat de gegevens blijven kloppen.

Er is geen federale subsidie voor plug-insets: voor de eenmalige betaling van Pronovo zijn minstens 2 kW aan panelen nodig die aan een gebouw zijn bevestigd. Sommige kantons, gemeenten en netbeheerders subsidiëren sets wel; zoek op energiefranken.ch postcode. De aankoop van een set is normaal gesproken niet fiscaal aftrekbaar, maar de belastingregels verschillen per kanton, dus vraag het na bij je lokale belastingkantoor. Het standaardtarief voor de Zwitserse btw van 8,1% is van toepassing.