Η δυναμική της παραγωγής ηλιακής ενέργειας σε αστικά περιβάλλοντα

Η παραγωγή ηλιακής ενέργειας αποτελούσε παλαιότερα υπόθεση των εταιρειών κοινής ωφέλειας (1.000 πάνελ σε ένα χωράφι) και αργότερα της βιομηχανίας (100 πάνελ σε στέγη εργοστασίου). Με την εμφάνιση των οικιακών φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων (10 πάνελ σε μια μονοκατοικία), η ηλιακή ενέργεια κατέκτησε τον οικιακό χώρο, με τεράστια αποδοχή από τους καταναλωτές. Όμως, ενώ η εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών αυξάνεται ραγδαία σε πολλά μέρη του κόσμου, τα αστικά περιβάλλοντα μέχρι στιγμής έχουν παραμείνει σε μεγάλο βαθμό χωρίς μεγάλης κλίμακας ανάπτυξη φωτοβολταϊκών. Αυτό οδηγεί σε καταστάσεις όπου, σε μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες όπως η Μαδρίτη, η οποία εισάγει το 95% της ηλεκτρικής της ενέργειας, μόλις το 1,8% της καταναλισκόμενης ενέργειας είναι ανανεώσιμο. Σε μια εποχή όπου η κλιματική αλλαγή γίνεται ολοένα πιο αισθητή στη ζωή των πολιτών, με τη μορφή καυσώνων, ξηρασιών, πυρκαγιών και των επιπτώσεών τους σε κλάδους όπως ο τουρισμός ή η γεωργία, τίθεται το ερώτημα γιατί η ηλιακή ενέργεια δεν παράγεται σε μεγάλη κλίμακα στα αστικά περιβάλλοντα, ακριβώς εκεί όπου καταναλώνεται η ηλεκτρική ενέργεια.

Ηλιακή ενέργεια στα ευρωπαϊκά αστικά περιβάλλοντα

Η Solar Power Europe δημοσίευσε την έκθεσή της Solar Cities 21, αναδεικνύοντας τις πολυάριθμες πρωτοβουλίες πόλεων σε ολόκληρη την Ευρώπη για την ενσωμάτωση φωτοβολταϊκών στα αστικά περιβάλλοντα. Στη Robinsun, υποστηρίζουμε ένθερμα τα αστικά φωτοβολταϊκά. Πρόσφατα μελετήσαμε την γερμανική αγορά κιτ ηλιακής ενέργειας plug & play και, στο πλαίσιο αυτό, μιλήσαμε με εκπροσώπους της γερμανικής περιοχής Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία (NRW), η οποία πρωτοπορεί στις αστικές φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις τα τελευταία 25 χρόνια. Αρκετές γερμανικές πόλεις και περιοχές έχουν μιμηθεί τις προσπάθειες της NRW. Έτσι, δημοσιεύσαμε έναν φάκελο με τα βασικά συμπεράσματα (στα ισπανικά).

25 χρόνια ανάπτυξης αστικών φωτοβολταϊκών στη NRW

Η NRW είναι η πολυπληθέστερη μεγάλη γερμανική περιοχή, με οικονομία που παραδοσιακά βασίζεται στον άνθρακα και τον χάλυβα. Καθώς η βιομηχανική παρακμή ξεκίνησε στα τέλη του περασμένου αιώνα και η οικονομική πίεση στον πληθυσμό της NRW αυξανόταν, η διοίκηση αναζητούσε τρόπους εξόδου από το αδιέξοδο του άνθρακα. Το 1997 η NRW εγκαινίασε μια πρωτοβουλία με στόχο την ενθάρρυνση της καινοτόμου χρήσης της ηλιακής τεχνολογίας στις κατασκευές και τη μείωση των εκπομπών CO2 των κτιρίων. Το έργο ονομάστηκε «Solar Estates» και περιλάμβανε την ανακαίνιση 50 οικιστικών συγκροτημάτων, κυρίως κτιρίων της δεκαετίας του 1960 και του 1970, με βελτίωση της μόνωσης και την εφαρμογή ηλιακής ενέργειας (τόσο φωτοβολταϊκής όσο και θερμικής) για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και ζεστού νερού. Το έργο οδήγησε σε μεγάλη εξοικονόμηση στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, αντισταθμίζοντας μεγάλο μέρος της αύξησης του κόστους που προέκυψε από την ανακαίνιση. Η ποιότητα ζωής αυξήθηκε δραματικά.

Κατά συνέπεια, όταν το έργο Solar Estates ολοκληρώθηκε το 2009, η NRW εγκαινίασε ένα ακόμη έργο, με την ονομασία «Climate Protection Estates». Το έργο έστρεψε περισσότερο την προσοχή στις νέες κατασκευές, εξακολουθώντας όμως να περιλαμβάνει και την ανακαίνιση κτιρίων. Καθώς η τεχνολογία των φωτοβολταϊκών είχε εξελιχθεί, συμπεριλήφθηκαν καινοτόμες χρήσεις, όπως εφαρμογές σε προσόψεις, μπαλκόνια και άλλες καινοτόμες επιφάνειες. Για να ενταχθούν στο έργο, τα κτίρια έπρεπε να υπερβαίνουν τις τότε απαιτήσεις δόμησης κατά τουλάχιστον 50%.

Μετά την ολοκλήρωση αυτού του δεύτερου έργου, η NRW εγκαινίασε ένα τρίτο το 2022, με την ονομασία «Climate Neighborhoods». Στη Robinsun θα παρακολουθούμε τις εξελίξεις.

Συμπεράσματα

Κοινό χαρακτηριστικό όλων των έργων της NRW είναι η υιοθέτηση και προώθηση καινοτόμων χρήσεων της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας στα κτίρια ενός αστικού περιβάλλοντος. Τα αποτελέσματα όσον αφορά την εξοικονόμηση CO2, ηλεκτρικής ενέργειας και κόστους δείχνουν πώς, μέσω μιας επενδυτικής στρατηγικής με προνοητικότητα, οι πόλεις μπορούν να διαδραματίσουν ηγετικό ρόλο στην απαλλαγή του αποτυπώματός τους από τον άνθρακα. Αυτό δείχνει ότι η εφαρμογή φωτοβολταϊκών σε αστικά περιβάλλοντα δεν είναι απλώς δυνατή, αλλά στη σημερινή εποχή απαραίτητη. Η αλλαγή νοοτροπίας όλων των ενδιαφερόμενων μερών έχει μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η αστική ανάπτυξη στη NRW. Άλλες περιοχές, όπως η Βρέμη ή η Βάδη-Βυρτεμβέργη, έχουν υιοθετήσει τα διδάγματα της NRW. Η Solar Cities 21 προσφέρει περισσότερη τροφή για σκέψη στις αστικές διοικήσεις, ώστε να υιοθετήσουν με υπερηφάνεια ό,τι έχει λειτουργήσει αλλού και να επιταχύνουν την παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας στον τόπο όπου καταναλώνεται. Οι ηλιακές εγκαταστάσεις θα πρέπει επίσης να συνδυάζονται με άλλες καινοτόμες εφαρμογές, όπως οι αντλίες θερμότητας.